Sri Lanka'da Terörün Sonu

Sri Lanka ve LTTE (Tamil Kaplanları), yaklaşık 1.5 yıldır çalışmakta olduğum bir konu. Ülkemize çok uzak bir coğrafyada yer alıyor olması, konuyla ilgili Türkçe çalışma yapılmamasına neden olmuş, uzun yıllar boyunca bölgede yaşananlar görmezden gelinmiştir. Uluslararası İlişkiler ve Dünya Gündemi Analizleri'nde birkaç defa ele aldığımız Sri Lanka ve LTTE, Türkiye'nin gündemine ancak son bir ayda girebildi. Medyanın yabancı kaynaklardan edindiği bilgileri yayınlamasının dışında, hala konu ile ilgili yapılmış akademik bir çalışma bulunmamakta. Tüm bunların karşısında, okyanusta bir damla veya çölde bir kum tanesi sayılabilecek olan değerlendirmelerim ve görüşlerim bulunmakta : "Sri Lanka ordusunun, etnik kökenlere sahip olan bu terör örgütünü ortadan kaldırma amacıyla başlattığı operasyonların başarıyla sonuçlanma ihtimalinin çok yüksek olduğunu, Tamil Kaplanları'nın 26 yıldır sürdürdüğü savaşın da kısa zamanda biteceğini" belirtmiştim. Nitekim öyle de oldu ve Sri Lanka teröre son verdi. Yüzlerce terörist etkisiz hale getirilirken bu arada binlerce sivilin hayatı da tehlikeye atıldı. Örgüt lideri Vellupilai Prabhakaran'ın cesedi "zafer işareti" olarak basınla paylaşıldı. Böylece Sri Lanka, terörün yalnızca askeri önlemler sayesinde bitirilebileceğini kanıtlamış gibi görünse de, aslında, örgüte verilen her çeşit desteğin kesilmesi etkili olmuştur. Zira ülkedeki Tamillerin, örgüte karşı Sri Lanka hükümetinin yanında yer alıp can güvenliklerini sağlamaktan başka düşünceleri kalmamıştı. Diaspora Tamilleri'nde ise giderek azalan bir destek söz konusu. Tahmin edileceği üzere, destek alamayan bir terör örgütünün varlığını sürdürmesi mümkün değildir...

Bu şartlar altında LTTE'nin kökünü kazıyan Sri Lanka'da, başkan Mahinda Rajapaksa geçtiğimiz günlerde Abdullah Gül'ü arayarak müjdeli haberi verdi. Şüphesiz Sri Lanka'nın kesintisiz ve tavizsiz mücadelesinden alınacak örnekler mevcut. Ancak unutmamak gerekir ki, her bölgenin ve devletin içinde bulunduğu koşullar birbirinden farklıdır ve sorunların çözümünde birçok unsur etkili olmaktadır.

Son olarak 26 yıldır konuya yabancı kalan ülkemizde, bu yıl içerisinde Sri Lanka ve Tamil Kaplanları ile ilgili birçok yoruma rastlayacağımız kesin. Bu değerlendirmelerin "uzmanlar" tarafından dikkatlice ele alınması ve kulaktan dolma bilgilerle hareket edilmemesi dileklerimle...

Leia Mais…

Terörizm Ne Zaman Bitecek? (2) (LTTE)

Dizinin ilk yazısında Kolombiya örneğine göz atmıştık. Şimdi Sri Lanka ve Tamil Elam Kurtuluş Kaplanları (LTTE) ile devam ediyoruz.

Sri Lanka'da 25 yıldır faaliyette olan etnik kökenli, ayrılıkçı bir örgüt LTTE. Ancak ülkedeki konumu hiç bu kadar kritik olmamıştı. Zira Sri Lanka'da hükümet, örgütü tamamen bitirmek için çok geniş çaplı operasyonlar yürütmekte. Gerçekten de LTTE, varlığının yakın gelecekte sona ermesi beklenen yegane terör örgütü haline gelmiştir. Bu seriye başlarken ki esas görüşümüz olan, terörizmin sürgit şekle dönüşmesinde insan unsurunun önemi, Sri Lanka ve LTTE örneğinde daha belirgin bir hal almaktadır. Etnik kökenlere sahip olduğundan, devamlılığın ancak Tamilliler desteklerse sağlanabileceği bir gerçektir. Durum böyleyken bölge insanlarına korku salan, sivil ölümlerine sebebiyet veren, kendi etnisitesinden olan insanları canlı kalkan olarak kullanan bir terör örgütüne, halkın destek vermemesi doğal karşılanmalıdır. Tüm bunlar biraraya geldiğinde, uzun yıllardır Sri Lanka'nın kuzeyine ve doğusuna hükmeden LTTE'nin çok küçük bir alana sıkışıp, ısrarla ateşkes talep etmesi de yine insan unsuruyla yakından ilişkilidir. Üye sayısı azalan ve halk desteğinden mahrum kalan LTTE'nin miadının dolduğunu söylemek yanlış olmayacaktır...

Leia Mais…

Sri Lanka'da İç Savaş

Geçtiğimiz günlerde bahsetmiş olduğumuz Sri Lanka'daki durum giderek karmaşık bir hal almakta... Ülkede ordunun ayrılıkçı teröristler karşısında kazanmak üzere olduğu zafer, beklenenin aksine sivil halk tarafından sevinçle karşılanmadı. Sri Lanka'da, ülkeden kaçmaya çalışan binlerce Tamil bulunmaktadır. Savaştan, huzursuzluktan ve gerilimden bıkan insanların daha rahat yaşayabilecekleri bölgelere göç etmeleri gayet doğaldır. Ancak "Yıllardır süren çatışmalar, madem ki böyle sonuçlanacaktı, o halde hayatlarını kaybeden onbinlerce insanın günahı neydi?" sorusu da akıllara gelmektedir. Zira Sri Lanka'daki Tamil nüfusundan yaklaşık 1 milyon kişi, ülkeden göç etmiş, çeşitli yerlere dağılmıştır. Bu da ülkedeki Tamil nüfusunun yarısına tekabül etmektedir. Dünya üzerinde çeşitli bölgelerde yaşayan 3 milyon Tamil olduğu bilinmektedir. Tamillerin, kendi vatanlarında yaşayamayacaklarını bilmelerine rağmen bunca yıldır katlandıkları zorluklar bu yıl itibariyle son bulmuş görünmektedir. Yakın bir gelecekte Sri Lanka'daki nüfusun daha da azalacağı ve ülkenin kuzeyi ile doğusundaki nüfus yoğunluğunda anormal düşüşler yaşanacağı öngörülebilir.

Ancak LTTE (Liberation Tigers of Tamil Eelam) olarak bilinen Tamil Elam Kurtuluş Kaplanları adlı terör örgütü, kolay teslim olacak gibi görünmemektedir. Haziran 2008'den bu yana neredeyse hiç eylem gerçekleştirmeyen örgüt, Şubat 2009'da ölümlü saldırılarla yeniden iç savaşı alevlendirmiştir. Kontrolü altında bulunan bölgelerin birer birer Sri Lanka Ordusu'nun kontrolüne geçmesiyle gücü önemli ölçüde azalan Tamil gerillaları, irtibat içinde olduğu diğer terör örgütleri sayesinde uluslararası arenada kalmaya devam edebilir. LTTE'nin sahip olduğu savaş deneyimi ve ideolojik altyapısı ilerde başka örgüt çatıları altında yeniden kullanılmaya elverişlidir.
Sri Lanka ulusal kriket takımını Pakistan'daki bir turnuvaya taşıyan otobüsün ve Pakistanlı polislerin içinde bulunduğu bir aracın Pakistan'da saldırıya uğraması sonucunda 8 kişinin öldüğü haberi akıllara yine bir terör saldırısını getirmiştir. Saldırıda kullanılan silahlar, eylemin gerçekleştiriliş tarzı ve hedefi saldırganların eğitimli teröristler olduğunun bir kanıtı niteliğindedir. Güvenlik güçleri saldırının El-Kaide, Taliban veya Laşkar-i Tayyiba tarafından gerçekleştirildiği üzerinde durmaktayken, bunun LTTE bağlantılı olabileceği göz ardı edilmemelidir. Zira gücünü kaybeden LTTE'nin bundan böyle yeraltına çekilme, az ama etkili saldırılar yapma politikası benimseyebileceği unutulmamalıdır. Kaldı ki bahsi geçen terörist grupların Tamil Kaplanları ile ilişkide olduğu bilinen bir gerçektir. Durum böyleyken saldırıdan yalnızca Pakistan'ı veya buradaki terörist grupları suçlamak suça iştirak edenleri aklamak olacaktır. Ayrıca bugün itibariyle Pakistan, bir terör eylemi gerçekleştirilmeye en müsait ülkelerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tüm bunlar stratejik önemi nedeniyle Hindistan'ın veya Çin'in dikkatini cezbedene kadar Sri Lanka için yaşanmakta olan veya yaşanması muhtemel senaryolardır. Asya-Pasifik ve Güney Asya açısından Sri Lanka'nın önemi gün geçtikçe artmaktadır. Politik dengelerinin kaymakta olduğu şu günlerde, uluslararası sonuçlar doğurabilecek en ufak bir sorun bile tüm dünya açısından kayda değerdir.

Leia Mais…

Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE)

İlk bakışta pek çoğumuz için bu başlık anlam taşımayabilir. Zira Sri Lanka'nın haritadaki yerini de 20 milyona yakın nüfusunu da çok önemsemeyiz. Hindistan'ın güneyindeki bir ada olduğunu bile bilmiyor olabiliriz. Ancak bu küçük ülkeden dünya tarihinin en kötü ününe sahip, en gelişmiş ve en etkili terör örgütlerinden birinin çıkabileceğine de kimseyi inandıramayız. 1976 yılında Velupillai Prabhakaran tarafından kurulan ayrılıkçı Tamil Kaplanları, Sri Lanka'nın kuzeyinde ve doğusunda bağımsız bir Tamil Devleti kurma amacı taşımaktadır. Örgüt (kısaca LTTE) sivil ölümlerine neden olan çok sayıda bombalama eyleminde bulunmuş, üst düzey hükümet yetkililerine de yıllar boyunca suikastler düzenlemiştir.
Bağımsızlık mücadelesi uğruna sayısız eylem düzenlemiş olan LTTE'yi, bilinen diğer terör örgütlerinden ayıran bir takım özellikler mevcuttur. Bunların başında, küçük bir ada içinde mücadele ediyor olmalarına rağmen sahip oldukları imkanların muazzamlığı gelmektedir. Öyle ki LTTE, modern ordularda kullanılan techizatın neredeyse tamamına erişebilmektedir. Hatta örgütün Hava Kaplanları, Deniz Kaplanları ve Kara (Siyah) Kaplanlar olmak üzere çeşitli bölümleri de bulunmaktadır. Bunlardan Hava Kaplanları, belirli hükümet hedeflerine saldırılar düzenlemekteyken, Deniz Kaplanları deniz korsanlığı üzerinde uzmanlaşmıştır. Kara Kaplanlar ise genellikle suikast eylemleri gerçekleştirmektedir.
Hindistan'dan Palk Boğazı ile ayrılan Sri Lanka (eski adıyla Seylan) Hindistan için yüksek derecede jeopolitik öneme sahiptir. 1948 yılında bölgeyi terk eden Britanya Krallığı, adanın yönetimini Hindistan'a bırakmamış, burada farklı isimde ancak aynı etnik kökenlere sahip bir devlet kurulmasını sağlamıştır. Özellikle adanın kuzeyi ve Hindistan'ın güneyi etnik Tamiller tarafından yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır. Durum böyleyken adada hakimiyet kurmak isteyen Tamil milliyetçileri, 1983 yılından itibaren silahlı mücadeleye başlamıştır. Sri Lanka İç Savaşı olarak da adlandırılan bu mücadelede LTTE, ilk zamanlar üstün başarılar sağlasa da, Jaffna kentinde yaşayan Müslümanlara uygulanan etnik temizlik yüzünden uluslararası toplumun dikkatini ve tepkisini çekmiştir.
Her zaman göz önünde olan Filistinlilere bile gereken önemin verilmediği günümüz dünya politikalarında Sri Lanka'daki iç savaş da uzun yıllar görmezden gelinmiştir. Şüphesiz bunda LTTE'nin uluslararası terörizme yaptığı katkıların büyük önemi vardır. Zira örgüt izole olmamak için dünyanın diğer büyük terörist organizasyonlarıyla irtibat kurmuştur. El-Kaide ve FARC bunların başlıcaları olarak gösterilebilir.

Çeşitli dönemlerde ateşkesler yapılmış, bölgeye barış güçleri yollanmış fakat belirgin bir sonuç elde edilememiştir. Adada kaosun hüküm sürmeye başladığı, istikrarın iyiden iyiye kaybolmakta olduğu bir dönemde Sri Lanka hükümeti, çok geniş çaplı bir operasyona girişerek ülkenin kuzeyini örgütten kurtarmak istemiştir. LTTE'nin karargahı sayılabilecek birçok şehir Sri Lanka askerleri tarafından ele geçirilmiş, örgütün savunma hattı yerle bir edilmiştir. LTTE ise buna kanlı saldırılar ve bombalama eylemleri düzenleyerek karşılık verebilmiştir.

Şubat 2009 itibariyle Sri Lanka askeri güçleri (1 yıldır süren çatışmalardan sonra) 2300 ölü ve 16000 yaralı vermiştir. Buna karşılık LTTE (Sri Lanka Genelkurmayı verilerine göre) 9000 kayba ulaşmıştır. LTTE'nin toplam militan sayısının 10-15 bin civarında olduğu düşünülecek olursa bu rakam örgütün kuruluşundan bugüne dek yaşadığı en zor dönemi (çözülme evresi) ifade etmektedir. Nitekim LTTE yetkilileri ateşkese hazır olduklarını fakat silah bırakmayı düşünmediklerini açıklamışlardır.

Gelelim bu kimsenin farkında olmadığı olayların muhtemel sonuçlarına... Öncelikle LTTE hareketinin başarıya ulaşma imkanının çok zor olduğunu belirtmek gerekir. Çünkü temelleri etnik bir topluluk üzerine kurulmuştur. Dini altyapısı olmadığından bir zaman sonra harekete destek veren Tamilli sayısında azalma yaşanacaktır. Üstelik Sri Lanka hükümeti de komşu ülkelerden sürekli destek görmektedir. Hareketin başarıya ulaşamayacağı öngörüsünü destekleyen başka bir olay da çok az insanın dikkatini çekebilmiş olmalarıdır. Türkçe'de bu konuyla ilgili yayınlanmış ne bir kitap ne de bir makale bulunmaktadır. Diğer dillerde yayınlanan akademik çalışmaların sayısı da bir hayli azdır. Son olarak belirtmemiz gereken bir diğer husus da terörün hiçbir zaman barışla sonlanamayacağı gerçeğidir. Yıllar boyunca masum sivillerin ölümüne sebep olan teröristler şimdi devlet güçlerinin karşısında çaresiz kalmaktadır. İncil'de geçtiği şekliyle: "Kılıçla yaşayanlar kılıçla ölecektir."

Leia Mais…